عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )

732

مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )

بادكوبه مىباشد و حال رئيس التجار لقب دارد ، به شراكت قاسم خان والى امير تومان « 1 » امتياز چراغ الكتريك در شهر رشت را در مدت پنجاه سال شمسى گرفته از 1322 كه سالى يكهزار و دويست چراغ به سرمايه سى هزار تومان به اهالى رشت بدهد و از اين ماشين كارهاى ديگر حاصل مىشود از قبيل خياطى و بريدن توتون و شلتوك را برنج كردن و بادبزن تابستان « 2 » . رشت از طرف دولت روس ، نشان عقاب سفيد براى شاهزاده عضد السلطان « 3 » والى گيلان و براى ميرزا نور اللّه خان وزير گيلان نشان سنت آنا در ماه شوال فرستاده شد . رشت در ماه شوال ، عضد السلطان والى گيلان يك باب مريضخانه در شهر رشت دائر كرده است . طهران در عشر اول ذىقعده ، عين الدوله صدر اعظم به عيادت برادرش سپهسالار رفت . سپهسالار دست او را بوسيد و گفت : اى برادر من كه به زودى خواهم مرد ، اما تو را وصيت مىكنم كه بيش [ از ] اين به مردم ايران صدمه نزن ، آنچه به آنها نموده‌اى كافى است و بيش از اين تحمل نمىكنند . طهران در عشر دوم ذىقعده ، فاتحهء سپهسالار را در مسجد شاه گرفتند و پنج نفر از علما كه

--> ( 1 ) . قاسم خان والى پسر دوستعلى خان معير الممالك اول پسر حسينعلى خان است . دوستعلى خان دو پسر داشت يكى حسينعلى خان كه داماد فتحعلى شاه شد و فرزانه خانم را به زنى گرفت و ديگرى قاسم خان والى . قاسم خان در ابتدا ، منصب غلام پيشخدمتى داشت و بعد به خدمت وزارت خارجه درآمد و در تفليس و پترزبورگ سمتهاى سياسى يافت و بعد به حكومت گيلان و فارس رسيد ( شرح حال رجال ايران ج 3 ص 126 تا 128 ) . ( 2 ) . ظاهرا منظور « كولر » است . ( 3 ) . شاهزاده ابو الفضل ميرزا پسر مظفر الدين شاه .